Zorgvolmacht en onroerend goed: wat kan wél en wat niet?
Een zorgvolmacht geeft uw lasthebber brede bevoegdheden om uw belangen te behartigen. Maar de wet maakt voor twee specifieke handelingen een uitzondering. In dit artikel leggen we uit wat uw lasthebber wél en niet kan doen met betrekking tot onroerend goed en schenkingen.
Wat mag uw lasthebber wél met onroerend goed?
Met een onderhandse zorgvolmacht — zoals u die via onze wizard kunt opstellen — kan uw lasthebber uw onroerend goed op verschillende manieren beheren:
- Het onderhoud en de herstellingen van uw woning regelen
- Verzekeringen afsluiten en opvolgen
- Uw woning of ander vastgoed verhuren
- Huurovereenkomsten opzeggen of verlengen
- Facturen betalen voor nutsvoorzieningen en onderhoud
Dit alles valt onder een algemene bevoegdheid en kan perfect via een onderhandse zorgvolmacht.
Waar ligt de grens?
Artikel 2 van de Hypotheekwet bepaalt dat een volmacht voor handelingen die een authentieke (notariële) akte vereisen, zelf ook notarieel moet zijn. Concreet gaat het om:
- Verkoop van onroerend goed — uw lasthebber kan uw woning niet verkopen met een onderhandse zorgvolmacht
- Hypothecering — het vestigen van een hypotheek op uw vastgoed vereist eveneens een notariële volmacht
Dit is geen beperking van onze dienst — het is een wettelijke vereiste die ook geldt voor zorgvolmachten die volledig door een notaris zijn opgesteld. Het verschil is dat een notariële zorgvolmacht deze bevoegdheden al in de akte zelf kan opnemen, terwijl u bij een onderhandse akte hiervoor een aparte notariële volmacht nodig heeft.
En schenkingen?
Voor schenkingen geldt een gelijkaardig onderscheid:
Kan wél via onderhandse akte
- Gebruikelijke geschenken — verjaardagscadeaus, feestdagengeschenken, huwelijkscadeaus die in verhouding staan tot het vermogen
- Hand- en bankgiften — het overmaken van geld of het overhandigen van roerende goederen zonder tussenkomst van een notaris
Vereist een notariële akte
- Formele schenkingen — zoals het schenken van vastgoed, of schenkingen die men notarieel wil vastleggen voor rechtszekerheid
Als u uw lasthebber de mogelijkheid wilt geven om formele schenkingen te doen — bijvoorbeeld in het kader van successieplanning — dan zal die specifieke handeling een notariële akte vereisen.
Hoe kiest u de bevoegdheden voor uw vermogen?
Bij het opstellen van uw zorgvolmacht bepaalt u in één keer hoe ruim uw lasthebber uw vermogen — inclusief uw onroerend goed — mag beheren. U heeft twee mogelijkheden:
1. Een algemene bevoegdheid (aanbevolen vanuit een praktisch perspectief). Uw lasthebber mag daarbij alles doen wat nodig is om uw financiële leven te laten doorlopen. Voor uw onroerend goed betekent dit onder meer: het beheer en onderhoud van uw woning, verzekeringen afsluiten en opvolgen, en uw vastgoed verhuren (huurcontracten opstellen, verlengen of opzeggen, huur innen). U hoeft niet vooraf elk detail te voorzien wat uw lasthebber wel en niet mag — dat is de eenvoudigste en praktisch gesproken de veiligste keuze voor de meeste mensen.
2. Een oplijsting van “bijzondere bevoegdheden”. U bakent daarbij zelf af, categorie per categorie, welke handelingen uw lasthebber mag stellen. Dat geeft meer controle, maar vraagt dat u goed nadenkt over wat u allemaal nodig zou kunnen hebben: wat u niet opneemt, mag uw lasthebber niet doen. Een té smalle volmacht houdt daarbij een risico in — duikt er later iets op dat er niet onder valt, dan kan alsnog de tussenkomst van de vrederechter (en een bewindvoerder) nodig zijn. Net dat wil u met een zorgvolmacht vermijden.
In beide gevallen geldt dezelfde wettelijke grens: de verkoop of hypothekering van onroerend goed kan nooit via een onderhandse zorgvolmacht. Daarvoor is altijd een notariële akte vereist (zie hieronder).
Waarom geen verkoop- of hypotheekbevoegdheid? Dat vereist een notariële akte en dit kunt u niet via een onderhandse zorgvolmacht aan een lasthebber toekennen. Daarom voorzien we deze optie niet in onze toepassing. Neem hiervoor desgevallend contact op met een notaris.
Voor de meeste situaties volstaat een algemene bevoegdheid ruimschoots — daarin zit het volledige beheer en de verhuur van uw vastgoed al vervat. Mocht het ooit nodig zijn om vastgoed te verkopen, dan kunt u op dat moment een aanvullende notariële volmacht laten opmaken — specifiek voor die handeling. Uw bestaande onderhandse zorgvolmacht blijft gewoon van kracht voor alle andere bevoegdheden.
Goed om te weten: uw lasthebber kan ook nalatenschappen, giften en legaten die u toekomen namens u aanvaarden of verwerpen. Ook dat kan via een onderhandse zorgvolmacht.
Samengevat
| Handeling | Onderhandse zorgvolmacht | Notariële akte nodig? |
|---|---|---|
| Beheer en onderhoud woning | ✅ Ja | Nee |
| Verhuur vastgoed | ✅ Ja | Nee |
| Verzekeringen regelen | ✅ Ja | Nee |
| Verkoop onroerend goed | ❌ Nee | Ja |
| Hypotheek vestigen | ❌ Nee | Ja |
| Gebruikelijke geschenken | ✅ Ja | Nee |
| Hand- en bankgiften | ✅ Ja | Nee |
| Formele schenkingen | ❌ Nee | Ja |
Meer weten?
Lees ook onze veelgestelde vragen: