Een voorzorgsmaatregel die u zelf in handen neemt
Met een zorgvolmacht legt u vooraf vast wie uw zaken mag regelen wanneer u dat zelf niet meer kunt — bijvoorbeeld door ziekte, een ongeval of de gevolgen van ouderdom.
In tegenstelling tot een gewone volmacht, die automatisch eindigt zodra u wilsonbekwaam wordt, blijft een zorgvolmacht ook dan geldig. Ze voorkomt dat een rechter op dat moment een bewindvoerder moet aanstellen die u niet zelf heeft gekozen.
Waarover kan een zorgvolmacht gaan?
Financiële zaken
Bankrekeningen, betalingen, beleggingen, pensioenen, vastgoed en belastingen.
Persoonlijke beslissingen
Verblijfplaats, dagelijkse zorg, keuzes over levenskwaliteit en omgeving.
Medische beslissingen
In overleg met uw arts, in lijn met uw eerder uitgedrukte wensen.
Digitale toegang
Online bankieren, overheidsdiensten, digitale post en administratie.
In onze online tool kiest u dit op uw maat — u kunt zo beperkt of zo ruim gaan als u zelf wenst.
Wie is betrokken?
- De lastgever — u zelf. U geeft de volmacht en bepaalt de inhoud.
- De lasthebber(s) — één of meer vertrouwenspersonen die uw zaken mogen behartigen. U kunt ook een koppel (bv. uw kinderen) aanstellen die samen of apart kunnen optreden.
- De vertrouwenspersoon (optioneel) — een extra persoon die de lasthebber kan adviseren of controleren, zonder zelf beslissingsbevoegdheid.
Wanneer treedt ze in werking?
U bepaalt zelf wanneer de zorgvolmacht werking krijgt. Er zijn drie opties:
1. Onmiddellijk
De volmacht is meteen na ondertekening actief. Handig als u bijvoorbeeld al graag praktische hulp wilt, maar niet aangewezen als u de bevoegdheid liever pas later wilt laten ingaan.
2. Tussensysteem
De lasthebber kan pas optreden nadat hij of zij schriftelijk verklaart dat u uw zaken niet meer zelf kunt behartigen. Dit combineert snelheid met een duidelijk moment van opstart.
3. Bij medisch vastgestelde wilsonbekwaamheid
De volmacht treedt pas in werking na een medische vaststelling — bijvoorbeeld na twee artsenverklaringen.
Wettelijk kader en vorm
- Juridische basis: artikel 489 van het Burgerlijk Wetboek (buitengerechtelijke beschermingsvolmacht).
- U kan ze onderhands opstellen — een notariële akte is niet verplicht (behalve bij specifieke keuzes zoals verkoop van onroerend goed).
- Registratie gebeurt bij de griffie van het vredegerecht van uw gemeente.
- Registratiekost: ca. €25.
Tip: zonder registratie bestaat uw zorgvolmacht wel, maar is ze niet geldig; registratie is noodzakelijk.
Zorgvolmacht ≠ andere documenten
Veel mensen halen deze documenten door elkaar. Een zorgvolmacht is niet hetzelfde als:
- Een testament — dat werkt pas na overlijden en regelt de verdeling van uw nalatenschap.
- Een wilsverklaring levenseinde — die gaat specifiek over medische zorg op het einde van het leven (bv. reanimatie, euthanasie).
- Een gewone volmacht — die eindigt automatisch zodra u wilsonbekwaam wordt. De zorgvolmacht blijft juist dan geldig.
Lees ook
Wanneer heb je een zorgvolmacht nodig?
6 concrete situaties waarin een zorgvolmacht u en uw familie veel zorgen bespaart.
Hoeveel kost een zorgvolmacht?
Vergelijking tussen notaris (€300–€500) en online opstellen (vanaf €59).
Wat staat er in een zorgvolmacht?
Een concreet voorbeeld: alle clausules en keuzes in een zorgvolmacht, uitgelegd.